| Kapalı gözlerden mutluluk okumak! |
|
|
|
TV’lerin ana haber bültenleri, geniş halk kesimlerince izlenir. Dolayısıyla en çok özen gösterilmesi gereken izlencelerdendir. Gelgelelim, kör kör parmağım gözüne yanlışlıklardan geçilmez. Örneğin, aşağıdaki tümce, haber dilini ve tekniğini bilen gazeteciler arasında uzun yıllardır ortak alay konusudur: "-Falanca kişi, alıcı kılığına giren polislere çalıntı mal satmak isterken yakalandı". Alıcı kılığı diye özel bir kılık olmadığına göre, bu tanımlama saçmadır. Ama ne yazık ki hâlâ yinelendiğini görüyoruz. Örneğin, Kanal D’nin 2 Ocak günkü ana haber bülteninde şöyle denildi: "- 66 yaşındaki kadın, alıcı kılığındaki polislere esrar satmak isterken yakalandı". 27 Aralık’ta da Show TV’nin ana haber bülteninde benzer tümce dikkatimizi çekti: "- Alıcı kılığına giren polisler, sahte Milli Piyango bileti ele geçirdiler". ‘Dumur eden’ yanlışlıklar! Yine Show TV’de aynı gece verilen bir polisiye haber şöyleydi: "- Falanca isimli hırsız, bir işyerine hırsızlık amacıyla girdi". Yukarıdaki kısacak tümce, haber dili ve tekniği bakımından üç yanlışı içeriyor: 1- Hırsızın, bir işyerine hırsızlık amacıyla girmiş olduğunu söylemenin, ‘ölü öldü’, ‘yangın yandı’ benzeri kötü bir ifade olduğunu düşünüyoruz. 2- Haberde sözü edilen kişiye, suçu yargı kararıyla kesinleşmemesi bir yana henüz mahkemeye bile çıkarılmadığı için ancak ‘hırsızlık zanlısı’ denilebilir. 3- Zanlı, kamuoyuna açık kimliğiyle bildirilmemelidir. ATV’de 25 Aralık günü sanırız ünlü Matrix filmiyle ilgili olarak şöyle deniliyordu: "- Hani şu seyirciyi dumur eden film"... Dilimizde ‘dumur etmek’ diye bir fiil yoktur. ‘Dumura uğramak’ vardır ki, bildiğimiz kadarıyla canlıların kimi organlarının işlevini yitirmesi, körelmesi anlamında kullanılır. Örnek: Beyni dumura uğramış... 6 Haber’de, Necmettin Erbakan’ın hapse girmemek için aldığı sağlık raporundan şöyle söz ediliyordu: "-Hastalığı hayati öneme haizdir". ‘Öneme haiz’ yanlıştır ancak ‘önemi haiz’ denilebilir. Yılbaşında Boğaz suları ‘serin’ midir?.. Kanal D’de, bir anne ile kızının, 2004 yılını İstanbul Boğazı’nda yüzerek karşıladıklarına ilişkin haber: "- Yeni yıla, Boğaz’ın serin sularında girdiler". ‘Serin’, ‘ılıkla soğuk arası’ demektir. Ekrandaki mayolu anne-kızın görüntüsü ise Boğaz’ın lacivert sularında serinlemeyip ‘buz kestiğini’ gösteriyordu! Show TV ilgilileri, 5 Ocak günü oto hırsızlarına ilişkin bir haberde ‘eşkal’i, ekrana ‘eşgal’ diye yanlış yazdılar. ‘Eşkal’ sözcüğünün, ‘şekil’in çoğulu olduğunu hâlâ öğrenmemiş olup ‘eşkaller’ veya ‘eşgaller’diye yazıp söyleyenlerin varlığı da cabası! NTV’de 5 Ocak günü bir spor haberi: "- Daum, Ortega’yla ilgili problemler çözümlenmedi, şeklinde konuştu". Oysa haberde aktarılan, Fenerbahçe Teknik Direktörü Daum’un konuşma şekli değildir. Hani bağırarak, kızgın bir ses tonuyla ya da yumuşak bir ifadeyle konuşmuş olduğu belirtilse anlayacağız. Haber yazanların, alıntı tümcelerinden sonra ‘şeklinde konuştu’ deme yanlışlığını çok yaygın biçimde yaptıklarını görüyoruz. 27 Aralık’ta Kanal 7, evsiz yurttaşların, Toplu Konut İdaresi’nce ‘sübvanse edileceğini’ duyuruyordu. İşte bu da dillere pelesenk olan bir başka yanlışlık. Fiilin doğrusu ‘sübvansiyone edilmek’tir. İki kanalın gaf yarışı Show TV, 1 Ocak günü yeni yılın ilk ikizlerinin ‘sezeryanla’ dünyaya geldiğini duyuruyordu. Oysa sözcüğün doğrusu elbette ‘sezeryan’ değil, ‘sezaryen’dir. Kanal D, Show TV’den geri kalır mı! O da aynı habere, traji-komik bir öğe kattı. İkiz doğuran anne için şöyle dedi: "-Mutluluğu gözlerinden okunuyordu". Çiğnene çiğnene sakız olmuş bu laf ola beri gele tümcesi bizi ekran başında neredeyse kasıklarımızı tuta tuta güldürdü. Neden mi? Çünkü haberin okunduğu süre boyunca, ikizlerin annesinin gözleri sıkı sıkıya kapalıydı. Pes!.. TRT’DE BİR DİL AYIBI TRT-1’de 20 Aralık günkü Sayısal Gece naklen yayını... İki sunucu, konuk şarkıcı Demet Akalın’a övgüler yağdırıyorlar. Genç kadın ışıltılı güzelliğiyle gerçekten de ekrana pek yakışıyor. Ancak iş şarkı söylemeye gelince gülümsememiz dudağımızda donuveriyor. Akalın’ın şarkısı şöyle: "Yeniden sevedebilirim... Sözümden dönedebilirim" Türkçeyi böylesine katledene de katlettirene de bu katliama milyonlarca izleyiciyi ortak edenlere de kocaman bir YUH!.. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|